Diagnowanie spektrum autyzmu u dzieci i młodzieży Warszawa Mokotów
Jeśli zachowanie Państwa dziecka wzbudza obawy, przedszkole lub szkoła zgłasza trudności w nauce i funkcjonowaniu lub relacjach z rówieśnikami dziecka, warto zbadać je pod kątem trudności neurorozwojowych.
W Promyku posiadamy uprawnienia do użycia narzędzia diagnostycznego ADOS-2, który uznany jest za „złoty standard” w diagnostyce spektrum autyzmu na całym świecie. Diagnozę uzupełniamy o ustrukturalizowany wywiad ADI-R z rodzicami oraz kwestionariusze ASRS stanowiące dobre uzupełnienie informacji przez nauczycieli i wychowawców szkoły lub przedszkola.
W razie wątpliwości korzystamy z innych materiałów takich jak np. nagrania z domowych aktywności. Zależy nam aby nasza diagnoza była jak najbardziej rzetelna i pomocna. Udzielamy także wsparcia i psychoeduakacji po uzyskaniu diagnozy, wskazujemy kolejne kroki w terapii, współpracujemy z placówkami edukacyjnymi aby środowiskowo wesprzeć dziecko i ich rodziców w tej, często trudnej sytuacji uzyskania diagnozy.
Jak wygląda diagnoza spektrum autyzmu – krok po kroku
Diagnoza spektrum autyzmu to proces, który ma dać rodzinie jasność, zrozumienie i klarowną ścieżkę działania. Pracujemy wieloetapowo, łącząc obserwację, standaryzowane narzędzia oraz szczegółowy wywiad. Dzięki temu wnioski są rzetelne, a rodzice wiedzą, co dalej robić.
1) Konsultacja wstępna z rodzicami/opiekunami (bez dziecka)
Pierwsze spotkanie służy temu, by spokojnie i w bezpiecznej atmosferze:
- omówić trudności, które Państwo obserwują u dziecka,
- ocenić, czy i w jakim zakresie warto rozpocząć diagnozę,
- wyjaśnić cały proces krok po kroku,
- odpowiedzieć na pytania i rozwiać wątpliwości (również te dotyczące obaw przed samą diagnozą).
To moment na ustalenie planu i dopasowanie narzędzi do wieku oraz profilu rozwoju dziecka.
2) Spotkanie z dzieckiem – obserwacja ADOS-2 (opcjonalnie spotkanie zapoznawcze)
Kolejny etap to spotkanie diagnosty z dzieckiem z użyciem ADOS-2 (Autism Diagnostic Observation Schedule, Second Edition) – jednego z najbardziej uznanych na świecie narzędzi do obserwacji objawów ze spektrum autyzmu. ADOS-2 opiera się na ustrukturyzowanych aktywnościach i rozmowie dostosowanej do wieku i poziomu komunikacji dziecka. Pozwala przyjrzeć się m.in. sposobowi komunikowania się, interakcjom społecznym oraz powtarzalnym wzorcom zachowań.
Spotkanie zapoznawczo-integrujące może poprzedzać badanie ADOS-2 i ma na celu redukcję napięcia dziecka oraz ułatwienie kontaktu z diagnostą. Jest ono nieobowiązkowe i realizowane po wspólnej decyzji rodziców/opiekunów oraz diagnosty. Konsultacja wstępna odbywa się z rodzicami/opiekunami, bez udziału dziecka.
3) Wywiad ustrukturyzowany ADI-R (zwykle 2-3 spotkania)
Następnie odbywają się spotkania z rodzicami z użyciem ADI-R (Autism Diagnostic Interview–Revised) – ustrukturyzowanego wywiadu diagnostycznego. ADI-R pozwala zebrać szczegółowe informacje o rozwoju dziecka i codziennym funkcjonowaniu, m.in. w obszarach:
- komunikacji i języka,
- relacji społecznych,
- zachowań powtarzalnych oraz specyficznych zainteresowań,
- historii rozwoju i pojawiania się trudności w czasie.
4) Zadania między spotkaniami: kwestionariusze i nagrania
Pomiędzy spotkaniami prosimy rodziców o uzupełnienie narzędzi wspierających diagnozę oraz o materiały obserwacyjne:
- ASRS – kwestionariusz oceniający nasilenie trudności typowych dla spektrum autyzmu w codziennym funkcjonowaniu (wypełniany przez rodziców, czasem także nauczycieli).
- ABAS-3 – narzędzie do oceny zachowań adaptacyjnych, czyli tego, jak dziecko radzi sobie w praktycznych umiejętnościach dnia codziennego (np. samoobsługa, komunikacja, funkcjonowanie społeczne, organizacja, samodzielność). Daje cenne informacje o mocnych stronach i obszarach wymagających wsparcia.
Dodatkowo rodzice nagrywają krótkie nagrania zachowania dziecka zgodnie z przekazanymi wytycznymi (w naturalnych sytuacjach dnia codziennego). To pomaga uchwycić zachowania, które nie zawsze pojawiają się w gabinecie.
5) Spotkanie podsumowujące – przekazanie diagnozy i dalsze kroki
Ostatnie spotkanie odbywa się z rodzicami/opiekunami i obejmuje:
- omówienie wyniku diagnozy w sposób jasny i zrozumiały,
- wyjaśnienie, co oznaczają wnioski w praktyce,
- przedstawienie zaleceń: terapeutycznych, edukacyjnych i domowych,
- wskazanie kolejnych kroków oraz priorytetów wsparcia.
6) Dodatkowe spotkania i narzędzia – gdy potrzebujemy większej pewności
Czasem, zwłaszcza przy niejednoznacznym obrazie, potrzebujemy dodatkowych spotkań obserwacyjnych lub zastosowania narzędzi uzupełniających, takich jak skala depresji CDI-2 czy skale lęku.
Wraz z diagnozą spektrum autyzmu zawsze rekomendujemy także diagnozę różnicową lub współwystępującą ADHD, ponieważ objawy obu obszarów mogą się przenikać, a ich rozróżnienie ma kluczowe znaczenie dla dobrania skutecznego wsparcia.
Zapraszamy na konsultację i diagnozę autyzmu do Gabinetu Promyk w Warszawie ul. Odolańska 10. (Warszawa Mokotów)